CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA

Giấc ngủ không chỉ là trạng thái nghỉ ngơi mà là quá trình sinh học chủ động, bao gồm: tái cấu trúc synap; dẫn lưu chất chuyển hóa qua hệ glymphatic; tái tạo tế bào thần kinh và điều hòa chất dẫn truyền thần kinh. Thiếu ngủ mãn tính làm suy giảm toàn diện từ phân tử đến hành vi, gia tăng nguy cơ thoái hóa thần kinh và rối loạn tâm thần. Duy trì 7–9 giờ giấc ngủ chất lượng mỗi đêm là nền tảng cho sức khỏe não bộ và nâng cao chất lượng sống.

Trong lĩnh vực sinh lý học giấc ngủ hiện đại, mô hình điều hòa giấc ngủ được đề xuất bởi Alexander A. Borbély năm 1982 là một trong những nền tảng lý thuyết quan trọng nhất, vẫn giữ nguyên giá trị cho đến hiện nay. Mô hình này lý giải cơ chế điều hòa giấc ngủ dựa trên sự tương tác giữa hai quá trình sinh học độc lập nhưng bổ trợ lẫn nhau: một quá trình dựa trên áp lực ngủ tích lũy theo thời gian tỉnh táo (Process S) và một quá trình phụ thuộc vào nhịp sinh học nội tại của cơ thể (Process C).